Maria Karpowicz
KARPOWICZ Maria (13 XII 1902 Wilno - 12 II 1965 Góra Kalwaria), aktorka. Była córką Kazimierza i Marii K. Po ukończeniu wydziału architektury na Politechnice Warsz. wstąpiła do warsz. Szkoły Dramatycznej. Debiutowała w 1922 w warsz. T. Komedia. W sez. 1922/23 występowała w T. Polskim w Warszawie, w sez. 1923/24 w Reducie, w 1924-28 brała udział w objazdach Reduty po Polsce. W 1928-30 grała w warsz. T. Narodowym, w sez. 1930/31 w zespołach objazdowych, m.in. w Kaliszu, później stale na scenach stołecznych: w 1932-33 w T. im. Żeromskiego i T. im. Zapolskiej, w 1934-39 na scenach TKKT. Współpracowała ze Stefanią Sempołowską, m.in. prowadziła zespoły młodzieżowe TUR. Podczas okupacji niem. w czasie II wojny świat. była pracownikiem fizycznym w stołówce T. Polskiego w Warszawie. Brała udział w powstaniu warsz. jako łączniczka; po powstaniu została wywieziona do Nowego Wiśnicza k. Bochni. W 1945 wróciła do T. Polskiego w Warszawie, z powodu ciężkiej choroby nie mogła jednak występować. W 1945-47 pracowała w Zarządzie Głównym ZASP, gdzie zajmowała się sprawami socjalnymi, m.in. schroniskiem w Skolimowie; w 1947-52 nie pracowała nigdzie, w 1952-53 wykonywała prace zlecone w SPATiF. W 1953-55 była reżyserem w zespołach amatorskich. Od 1955 do śmierci była suflerką w T. Buffo i T. Syrena w Warszawie. Występowała w audycjach radiowych. Grała role komediowe i dram., m.in. Pulcherię ("Dom otwarty"), Herodową ("Pastorałka"), Archanioła ("Wielkanoc"), Rachelę ("Wesele"), Antosię ("Przechodzień" B. Katerwy), Notariuszową ("W małym domku"), Marię ("Warszawianka"), Pannę ("Maskarada na poddaszu"), Fruzię ("Damy i huzary"), Józię ("Cudzik i Ska"). Bibl.: Almanach 1964/65; Lorentowicz: T. Polski; Simon: Spis przedstawień Reduty; Teatr 1965 nr 20; Akta SPATiF; Akta T. Syrena w Warszawie. Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765-1965, PWN Warszawa 1973